CauToan.comCầu Toàn
Cầu toàn khi làm cha mẹ

Lịch học thêm kín tuần của con: cha mẹ cầu toàn xếp lại sao cho vừa sức

Lớp nào cũng có lý do để giữ, nên lịch của con cứ dày thêm. Cách tính lại một tuần của con, soi từng lớp học thêm và cùng con xếp lịch vừa sức, có chỗ trống.

Two Vietnamese children resting on a park bench after school, one leaning on the other, a parent sitting at the far end, wide shot from behind, golden late afternoon light

Lịch học thêm của con thường kín tuần không phải vì cha mẹ muốn ép con, mà vì lớp nào đứng riêng cũng có lý do chính đáng để giữ. Cách xếp lại cho vừa sức là tính tổng thời gian thật của con trong một tuần, soi từng lớp bằng vài câu hỏi cụ thể, rồi cùng con giữ lại những lớp có ý nghĩa nhất và chừa ra khoảng trống không lịch.

Cha mẹ cầu toàn thường là người chu đáo nhất trong việc tìm lớp tốt cho con. Sự chu đáo ấy đáng quý. Chỉ là khi mọi cơ hội đều được nắm lấy, thứ bị bỏ quên là thời gian con được ngồi không, chơi tự do, và đôi khi là chính sức khoẻ, niềm vui của con. Bài này giúp bạn nhìn lại cả tuần thay vì từng lớp riêng lẻ.

Vì sao lịch của con cứ dày thêm

Hầu như không gia đình nào ngồi xuống và quyết định "cho con học chín buổi một tuần". Lịch dày lên từng chút một. Đầu năm con học thêm tiếng Anh vì sợ theo không kịp. Rồi cô giáo gợi ý kèm toán. Con thích vẽ nên đăng ký lớp vẽ. Bố muốn con biết bơi để an toàn. Bà nội mong cháu học đàn. Mỗi lớp được thêm vào với một lý do tốt, và chưa lớp nào bị bỏ ra.

Người cầu toàn có thêm một nỗi lo đặc biệt: sợ bỏ lỡ. Nếu không cho con học bây giờ, lỡ sau này con thiếu thì sao? Nếu các bạn đều học mà con không học, con có bị tụt lại không? Câu hỏi nào cũng hợp lý, nên rất khó nói "không" với bất kỳ lớp nào.

Thêm nữa, lịch kín cho cha mẹ cảm giác yên tâm: con đang ở nơi có người dạy, đang làm việc có ích. Khoảng thời gian trống trong tuần lại dễ gây lo hơn, vì không biết con sẽ làm gì. Nhận ra những lý do này không phải để tự trách, mà để thấy lịch của con hiện tại là kết quả của nhiều quyết định nhỏ, và có thể được xem lại bằng một quyết định lớn hơn: nhìn cả tuần cùng lúc.

Ví dụ tính một tuần của con

Lấy ví dụ bé Na học lớp ba. Ngoài giờ học ở trường, tuần của Na có: tiếng Anh ba buổi, toán hai buổi, vẽ một buổi, bơi hai buổi, đàn một buổi. Tổng là chín buổi. Mỗi buổi khoảng một tiếng rưỡi, cộng thêm nửa tiếng đi lại và chờ đợi, thành hai tiếng. Chín buổi là mười tám tiếng mỗi tuần.

Giờ thêm bài tập về nhà, khoảng một tiếng mỗi tối trong năm ngày, là năm tiếng. Thời gian ăn tối, tắm, chuẩn bị đi ngủ mất thêm chừng một tiếng rưỡi mỗi ngày. Nếu Na đi học từ sáng tới chiều, về nhà lúc năm giờ và đi ngủ lúc chín giờ rưỡi, mỗi ngày thường có bốn tiếng rưỡi. Năm ngày là hai mươi hai tiếng rưỡi, cộng hai ngày cuối tuần thêm khoảng hai mươi tiếng thức.

Trừ hết đi, mỗi tuần Na còn chưa tới mười tiếng không lịch, phần lớn rơi vào những khoảng mười lăm, hai mươi phút giữa các việc. Những khoảng vụn như vậy khó dùng để chơi trọn một trò, đọc trọn một truyện hay đơn giản là nằm nghỉ. Bạn có thể làm phép tính tương tự với lịch của con mình, trên một tờ giấy trắng chia bảy cột. Nhiều cha mẹ chỉ thật sự thấy lịch dày khi nhìn nó trải ra cả tuần như thế.

Soi từng lớp học thêm bằng bốn câu hỏi

Sau khi thấy tổng thời gian, hãy xem lại từng lớp. Mục tiêu không phải bỏ càng nhiều càng tốt, mà là biết lớp nào đang thật sự có ích cho con lúc này.

Câu hỏi cho mỗi lớpDấu hiệu nên giữDấu hiệu nên cân nhắc giảm hoặc tạm dừng
Ai là người muốn lớp này nhất?Con hào hứng, tự nhắc giờ đi họcChủ yếu là người lớn muốn, con đi vì được nhắc
Con có vẻ thế nào sau buổi học?Vui, kể chuyện về lớpMệt, cáu, im lặng khác thường
Lớp này đáp ứng nhu cầu gì?Nhu cầu rõ ràng, ví dụ cần biết bơi, cần theo kịp một môn đang khóPhòng xa, "để sau này có", "các bạn đều học"
Nếu dừng một học kỳ thì mất gì?Mất điều khó lấy lại, con sẽ thấy tiếcCó thể học lại sau, hoặc thay bằng hoạt động nhẹ hơn ở nhà

Một lớp có nhiều câu trả lời ở cột cuối chưa chắc phải bỏ ngay, nhưng đáng đưa vào danh sách để bàn với con và người cùng nuôi con. Dùng bảng này để trò chuyện, không phải để chấm lớp nào tốt lớp nào dở, và tuyệt đối không dùng nó để đánh giá con.

Thời gian trống cũng là lúc con đang lớn

Con học tự xoay xở khi không có ai sắp xếp. Những buổi chiều không lịch, con phải tự nghĩ ra việc để làm. Lúc đầu con có thể kêu chán, rồi dần tìm ra trò chơi của riêng mình.

Con có chỗ để nghỉ thật. Giống người lớn, trẻ con cần những khoảng không phải cố gắng gì. Ngồi ngắm mưa, nằm lăn trên giường, nói chuyện linh tinh với em cũng là cách con nạp lại sức.

Con chơi với bạn bè và anh chị em theo cách tự do. Chơi không có người lớn điều khiển giúp con tập thương lượng, nhường nhịn, giải quyết cãi nhau nhỏ.

Con có thời gian cho điều mình tò mò. Một đứa trẻ thích côn trùng cần thời gian ngồi xem kiến bò. Sở thích riêng thường mọc lên từ những khoảng trống như vậy.

Con học cách biết mình mệt. Khi lịch có chỗ trống, con có cơ hội nhận ra cơ thể mình cần nghỉ và nói ra điều đó. Một đứa trẻ luôn được xếp lịch kín từ sáng tới tối ít có dịp tập kỹ năng này, mà đây là điều con cần mang theo tới tuổi lớn.

Cả nhà có thời gian ở bên nhau. Lịch kín của con thường kéo theo lịch kín của cha mẹ: đưa đón, chờ đợi, vội vàng. Một buổi tối không lớp là một buổi tối cả nhà ăn cơm chậm rãi.

Cùng con xếp lại lịch trong một buổi tối

Con là người đi học, nên con nên có tiếng nói. Với con đủ lớn để trò chuyện, bạn có thể làm thế này:

  1. Chọn một buổi tối thư thả, không phải lúc con vừa đi học về mệt. Nói rõ mục đích: "Bố mẹ muốn xem lịch của con có vừa sức không".
  2. Trải lịch tuần ra trên giấy, mỗi lớp một mảnh giấy nhỏ. Để con nhìn thấy cả tuần cùng lúc.
  3. Hỏi con từng lớp: con thích phần nào, phần nào thấy mệt. Nghe hết, không giải thích lại ngay.
  4. Cùng chọn ra lớp con muốn giữ nhất, và lớp con muốn tạm dừng. Người lớn nêu những lớp thấy cần thiết, kèm lý do ngắn gọn.
  5. Thống nhất ít nhất hai buổi chiều trong tuần không có lịch, ghi rõ trên giấy là "buổi tự do".
  6. Hẹn nhau xem lại sau một tháng, để con biết quyết định này có thể điều chỉnh.

Không phải mọi mong muốn của con đều được đáp ứng; có những lớp cha mẹ vẫn giữ vì lý do an toàn hay vì môn học đang khó. Điều quan trọng là con thấy mình được hỏi, được nghe, và hiểu vì sao một lớp được giữ lại.

Nói chuyện với người thân khi giảm bớt lớp

Quyết định giảm lịch đôi khi gặp ý kiến khác từ người trong nhà. Một vài câu nói mẫu để giữ hoà khí:

  • Với ông bà: "Dạ, cháu tạm nghỉ đàn học kỳ này cho đỡ mệt. Khi nào cháu muốn học lại, con cho cháu học tiếp ạ."
  • Với vợ hoặc chồng: "Mình thử bớt hai lớp một tháng xem con thế nào. Nếu thấy cần, mình đăng ký lại."
  • Với giáo viên lớp thêm: "Nhà em muốn cho cháu nghỉ một thời gian để cân lại lịch. Cảm ơn cô đã dạy cháu."
  • Với chính mình khi thấy bạn bè con đi học đủ lớp: "Mỗi nhà một nhịp. Nhà mình đang chọn cho con thời gian nghỉ."

Những câu nói này giữ thể diện cho mọi người và không biến chuyện giảm lịch thành cuộc tranh luận ai đúng ai sai. Ông bà thường mong cháu khoẻ và vui hơn là mong cháu học thật nhiều lớp.

Nếu có người thân vẫn không đồng ý, bạn không cần thắng cuộc tranh luận. Chỉ cần nhắc rằng đây là thử nghiệm một tháng, sau đó cả nhà cùng xem lại. Một quyết định có hạn thời gian thường dễ được chấp nhận hơn một quyết định cố định, và cũng giúp chính bạn đỡ lo nếu lỡ chọn chưa đúng.

Theo dõi sau khi giảm lịch

Sau khi thay đổi, bạn quan sát con trong vài tuần. Con có ngủ ngon hơn, ít cáu gắt hơn, có kể nhiều hơn về một ngày của mình không. Con dùng buổi tự do để làm gì. Bạn có thể ghi vài dòng mỗi tuần, chỉ ghi điều quan sát, không chấm điểm, không xếp hạng con với chính con hay với bạn bè.

Cũng để ý cảm giác của chính mình. Những buổi đầu, cha mẹ cầu toàn thường thấy bứt rứt khi nhìn con chơi không mục đích. Cảm giác đó sẽ dịu dần khi bạn thấy con vẫn ổn, thậm chí vui hơn. Một cách giúp là tự hỏi: buổi chiều con chơi không mục đích hôm nay có làm hại gì con không? Phần lớn câu trả lời là không, và đôi khi bạn còn thấy con nghĩ ra những trò chơi mà không lớp học nào dạy.

Nếu con có những thay đổi kéo dài như mệt mỏi liên tục, mất ngủ, không muốn đi học, thu mình lại hoặc hay than đau mà không rõ lý do, hãy đưa con đến cơ sở y tế để được khám, và hỏi thêm chuyên gia tâm lý ở cơ sở có chuyên môn về trẻ em. Đây là việc đúng đắn, không phải dấu hiệu cha mẹ làm sai.

Câu hỏi thường gặp

Cho con học thêm bao nhiêu buổi một tuần là vừa?

Không có con số chung cho mọi đứa trẻ. Cách xem đơn giản là tính tổng thời gian của con trong tuần và kiểm tra xem con còn những buổi trọn vẹn không có lịch để nghỉ, chơi và ở bên gia đình hay không.

Con nói chán khi có buổi tự do thì có nên đăng ký thêm lớp?

Chán là cảm giác bình thường khi con mới quen với thời gian không lịch. Cứ để con chán một chút, chuẩn bị sẵn vài món đồ chơi mở như giấy, bút màu, khối xếp. Nhiều trẻ sẽ tự tìm ra việc mình thích sau vài lần.

Sợ con tụt lại so với bạn nếu bớt lớp thì sao?

Nỗi lo này rất phổ biến. Hãy giữ những lớp đáp ứng nhu cầu rõ ràng và tạm dừng những lớp phòng xa. Một đứa trẻ có sức khoẻ và niềm vui học tập thường theo kịp tốt hơn một đứa trẻ luôn mệt mỏi.

Con muốn học nhiều lớp thì cha mẹ có nên cho không?

Nếu con thật sự hào hứng, có thể cho con thử nhưng vẫn giữ một vài buổi tự do. Theo dõi xem con có mệt không và hẹn xem lại sau một thời gian. Đôi khi con muốn học vì thấy bạn học, không hẳn vì thích.

Có nên hỏi ý kiến con khi chọn lớp học thêm không?

Nên hỏi, ở mức phù hợp với tuổi của con. Con nhỏ có thể chọn giữa hai lựa chọn, con lớn hơn có thể cùng bàn cả lịch tuần. Được hỏi giúp con có trách nhiệm hơn với lựa chọn của mình.

Dấu hiệu nào cho thấy con đang quá sức?

Con hay mệt, cáu, khó ngủ, không muốn đi học, ít kể chuyện như trước. Nếu những thay đổi này kéo dài, hãy đưa con tới cơ sở y tế để khám và hỏi thêm chuyên gia tâm lý có chuyên môn về trẻ em.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138