CauToan.comCầu Toàn
Sống và làm việc cùng người cầu toàn

Sếp cầu toàn: cách làm việc với người soi từng chi tiết mà không mất tinh thần

Có sếp cầu toàn hay sửa từng dấu phẩy? Hiểu họ đang lo gì, hỏi rõ tiêu chí từ đầu, nộp nháp sớm và giữ tinh thần khi bị trả bài nhiều lần.

A young Vietnamese employee stands beside a manager at a glass meeting table, both seen from behind, looking over blank sheets of paper, cool morning office light

Làm việc với sếp cầu toàn sẽ nhẹ hơn nhiều khi bạn coi những lần bị sửa là thông tin về tiêu chuẩn của họ, không phải lời phán xét về năng lực của bạn. Ba việc giúp nhiều nhất: hỏi rõ "thế nào là xong" ngay từ đầu, gửi bản nháp sớm để sếp chỉnh khi còn rẻ, và giữ cho mình một thước đo tiến bộ riêng.

Sếp cầu toàn thường là người có trách nhiệm cao, nhìn ra lỗi người khác bỏ sót và không muốn sản phẩm của nhóm bị chê. Cái khó là tiêu chuẩn ấy hay nằm trong đầu họ, không được nói ra, nên nhân viên chỉ biết mình chưa đạt khi bài bị trả về. Phần dưới đây đi từ chuyện hiểu họ lo gì, tới cách hỏi, cách nộp, câu nói mẫu và cách giữ tinh thần của chính bạn.

Sếp cầu toàn thường đang lo điều gì

Khi một bản kế hoạch bị sửa tới lần thứ ba, rất dễ nghĩ sếp "không ưa mình" hay "cố tình làm khó". Phần lớn trường hợp không phải vậy. Người cầu toàn ở vị trí quản lý thường mang trong đầu một nỗi lo khá cụ thể: sản phẩm đi ra ngoài mang tên cả nhóm, và nếu có lỗi thì người bị hỏi đầu tiên là họ. Mỗi dấu phẩy họ sửa là một lần họ tự trấn an rằng sẽ không có ai bắt được lỗi.

Nhiều người cầu toàn cũng kể rằng họ khó tin một việc đã ổn nếu chưa tự tay nhìn qua. Đó không hẳn là thiếu tin nhân viên, mà là thói quen kiểm tra đã theo họ từ lâu, có khi từ những năm chính họ làm nhân viên và từng bị khiển trách vì một lỗi nhỏ. Thói quen ấy giúp họ được đề bạt, nên họ ít có lý do để nghi ngờ nó.

Hiểu như vậy không bắt bạn phải chịu đựng mọi yêu cầu. Nó chỉ đổi câu hỏi trong đầu bạn từ "sao sếp khó thế" sang "sếp đang lo rủi ro gì, và mình giúp được phần nào". Câu hỏi thứ hai mở ra việc làm được; câu hỏi thứ nhất chỉ làm bạn mệt thêm. Và khi bạn đoán đúng nỗi lo của sếp, nhiều lần sửa vặt sẽ tự biến mất vì bạn đã lo trước giúp họ.

Chuyện của Minh: bản đề xuất bị trả về bốn lần

Minh (nhân vật giả định) làm ở phòng kinh doanh được tám tháng. Chị trưởng phòng giao Minh soạn bản đề xuất gửi một khách hàng lớn, hạn cuối tuần. Minh làm cẩn thận, gửi vào chiều thứ Năm. Bản đầu bị trả về với ghi chú về cỡ chữ và cách đánh số mục. Minh sửa, gửi lại. Lần hai bị trả vì phần giá nên tách thành bảng. Lần ba vì câu mở đầu "chưa đủ trang trọng". Lần bốn vì một con số làm tròn khác với bảng gốc.

Tới tối thứ Sáu, Minh vừa mệt vừa chán, nghĩ rằng mình làm gì cũng không vừa ý chị. Nhưng nếu nhìn lại bốn lần sửa, có thể thấy chúng không ngẫu nhiên: cả bốn đều xoay quanh việc bản đề xuất trông có chuyên nghiệp và chính xác trước mắt khách không. Đó là tiêu chuẩn có thật, chỉ là chưa ai nói ra từ đầu.

Lần sau, trước khi bắt tay làm, Minh hỏi chị trưởng phòng ba câu: khách này quan tâm nhất phần nào, có mẫu đề xuất nào trước đây chị thấy ổn không, và chị muốn xem bản nháp lúc nào. Chị đưa một bản cũ làm mẫu và hẹn xem dàn ý vào sáng thứ Tư. Bản mới chỉ bị sửa một lần, và lần sửa đó nhỏ. Sếp vẫn cầu toàn như cũ; thứ thay đổi là thời điểm và cách Minh lấy được tiêu chuẩn của chị.

Hỏi rõ tiêu chí trước khi bắt tay làm

Phần lớn những lần bị trả bài đến từ việc tiêu chuẩn chỉ có trong đầu sếp. Mười phút hỏi ở đầu việc thường tiết kiệm được vài buổi tối sửa ở cuối. Bạn có thể đi theo các bước sau, chỉnh câu chữ cho hợp cách xưng hô ở chỗ làm:

  1. Hỏi người nhận và mục đích. "Anh ơi, bản này gửi cho ai đọc, và họ cần quyết định gì sau khi đọc ạ?" Biết người nhận giúp bạn đoán được mức trang trọng và độ chi tiết.
  2. Xin một mẫu đã đạt. "Có bản nào trước đây anh thấy ổn để em tham khảo cách trình bày không ạ?" Một mẫu cụ thể nói được nhiều hơn mười lời dặn.
  3. Hỏi phần nào không được sai. "Trong bản này, chỗ nào anh muốn em kiểm kỹ nhất?" Sếp cầu toàn thường có một hai điểm họ đặc biệt lo, như số liệu hay tên khách.
  4. Hẹn mốc xem nháp. "Em gửi anh dàn ý vào sáng thứ Tư được không, để anh chỉnh hướng trước khi em làm chi tiết?"
  5. Gói lại bằng một tin nhắn ngắn. Sau buổi trao đổi, ghi lại ba bốn dòng: người nhận, phần cần kỹ, mẫu tham khảo, mốc nháp. Gửi cho sếp kèm câu "em hiểu như vậy có đúng không ạ".

Tin nhắn tóm tắt có hai cái lợi. Nó giúp sếp nhận ra tiêu chuẩn của chính họ khi đọc thành chữ, và nó cho bạn một chỗ để quay lại khi yêu cầu thay đổi giữa chừng mà không phải tranh luận ai nhớ đúng.

Nộp bản nháp sớm thay vì nộp một lần cho trọn

Sửa ở dàn ý rẻ hơn sửa ở bản hoàn chỉnh. Nếu sếp muốn đổi hướng, đổi ở dàn ý mất mười phút; đổi ở bản đã định dạng xong mất cả buổi. Người cầu toàn gần như luôn có ý kiến, nên cách khôn ngoan là để họ góp ý vào lúc ý kiến ấy rẻ nhất.

Ghi rõ đây là bản nháp và muốn góp ý phần nào. Gửi kèm câu "Đây là dàn ý, em chưa làm định dạng, anh xem giúp em hướng nội dung đã đúng chưa ạ". Câu này giúp sếp cầu toàn tạm gác chuyện cỡ chữ để nhìn vào phần quan trọng hơn. Không có câu này, họ rất dễ sa vào sửa chi tiết.

Chia một việc lớn thành hai ba mốc. Với việc kéo dài vài tuần, đề xuất các mốc: khung, bản nội dung, bản hoàn thiện. Mỗi mốc sếp chỉ duyệt một tầng. Sếp yên tâm vì được thấy tiến độ, bạn yên tâm vì không bị lật lại toàn bộ ở phút cuối.

Đừng chờ tới khi thấy hoàn hảo mới gửi. Một số nhân viên, nhất là người cũng hơi cầu toàn, giữ bản nháp tới phút cuối để gửi đi thật đẹp. Với sếp cầu toàn, điều đó gần như chắc dẫn tới một vòng sửa lớn sát hạn. Gửi sớm một bản chưa đẹp an toàn hơn gửi muộn một bản đẹp.

Ghi lại những gì sếp hay sửa. Giữ một danh sách riêng: lần này sếp sửa gì, lần trước sửa gì. Sau vài tuần bạn sẽ thấy mẫu lặp lại và tự sửa trước khi nộp.

Sếp kỹ lành mạnh và khi đã thành gánh

Không phải sếp cầu toàn nào cũng làm khổ nhân viên; nhiều người là chỗ học nghề rất tốt. Bảng dưới giúp bạn nhìn tình huống của mình rõ hơn, để biết nên điều chỉnh cách làm hay nên nói chuyện thẳng hơn.

Khía cạnhCòn lành mạnhĐã thành gánh
Góp ýChỉ ra lỗi kèm lý do, nói được thế nào là đạtTrả về với "chưa được" mà không nói vì sao
Tiêu chuẩnỔn định, bạn học được và đoán trước đượcĐổi theo từng lần, lần trước đúng lần này sai
Thời gianSửa trong giờ làm, tôn trọng hạn đã hẹnGửi yêu cầu sửa lúc khuya, đòi xong ngay
Giao việcĐể bạn tự làm, xem ở các mốcLàm lại thay bạn, không để bạn tự hoàn thiện
Ghi nhậnCó khen khi làm tốt, dù ngắnChỉ lên tiếng khi có lỗi
Cảm giác của bạnMệt nhưng thấy mình tiến bộSợ nộp bài, mất ngủ trước mỗi lần gửi

Nếu đa số hàng nằm ở cột giữa, bạn đang có một người sếp khắt khe nhưng công bằng, và các cách ở trên sẽ giúp nhiều. Nếu nhiều hàng rơi sang cột phải và kéo dài nhiều tháng, đó là lúc cần một cuộc trao đổi thẳng về cách làm việc, có thể có thêm bộ phận nhân sự, chứ không chỉ cố gắng chịu thêm.

Câu nói mẫu khi bị sửa nhiều lần

Lời nói lúc mệt dễ nghe thành cãi. Dưới đây là vài tình huống hay gặp, câu dễ làm căng và câu nên thử. Câu xưng "em" vì đa số nhân viên trẻ nói với sếp như vậy; bạn đổi cho hợp chỗ làm.

Tình huốngCâu dễ làm căngCâu nên thử
Bị trả về lần thứ ba"Lần trước anh bảo thế này mà.""Em ghi lại để lần sau làm đúng ngay từ đầu: anh muốn phần này theo hướng nào ạ?"
Yêu cầu đổi sát hạn"Giờ đổi thì không kịp đâu anh.""Nếu đổi phần này thì em cần thêm nửa ngày. Anh muốn giữ hạn và để phần này như cũ, hay lùi hạn để sửa ạ?"
Sếp sửa thẳng vào bài của bạn"Thế anh làm luôn đi cho nhanh.""Anh để em sửa theo ghi chú được không ạ, em muốn quen cách làm của anh."
Không rõ vì sao chưa đạt"Em không hiểu anh muốn gì.""Anh chỉ giúp em một chỗ cụ thể chưa ổn, em sẽ sửa theo hướng đó cho cả bài."
Sếp nhắn sửa lúc khuyaIm lặng hoặc trả lời lúc nửa đêmSáng hôm sau: "Em đọc ghi chú tối qua rồi ạ, trưa nay em gửi bản sửa."

Điểm chung của cột phải: đưa câu chuyện từ cảm xúc về việc, và cho sếp một lựa chọn rõ ràng. Người cầu toàn thường dịu lại khi thấy có kế hoạch cụ thể, vì kế hoạch chính là thứ làm họ yên tâm.

Giữ tinh thần của mình và tự theo dõi tiến bộ

Làm lâu với sếp cầu toàn, điều dễ mất nhất không phải thời gian mà là niềm tin vào chính mình. Vài cách giữ lại phần đó, không cần chấm điểm hay so với ai:

  • Tách việc bị sửa khỏi giá trị bản thân. Bị sửa mười chỗ nghĩa là bài có mười chỗ cần đổi theo ý sếp, không có nghĩa bạn kém đi mười phần.
  • Ghi một dòng mỗi tuần. Cuối tuần viết ra: việc nào lần này ít bị sửa hơn lần trước, mình đã tự bắt được lỗi gì trước khi sếp thấy. Sau một hai tháng đọc lại sẽ thấy đường đi.
  • Giữ giờ nghỉ của mình. Nếu sếp hay nhắn khuya, bạn không bắt buộc phải trả lời ngay. Trả lời đúng giờ làm sáng hôm sau, kèm thời điểm sẽ gửi bản sửa.
  • Tìm một người để nói chuyện. Một đồng nghiệp cũ hơn thường hiểu tiêu chuẩn của sếp và có thể chỉ bạn những điều mà chính sếp quên nói.
  • Để ý cơ thể. Nếu bạn mất ngủ kéo dài, sợ hãi mỗi sáng đi làm, hay thấy mình trống rỗng nhiều tuần liền, hãy coi đó là tín hiệu cần nghỉ ngơi, nói chuyện với người thân, và nếu không đỡ thì tìm gặp chuyên gia tâm lý ở cơ sở y tế có chuyên môn.

Một người sếp cầu toàn có thể dạy bạn rất nhiều về sự chỉn chu. Mục tiêu là học được phần đó mà vẫn giữ được giấc ngủ và sự tự tin của mình.

Câu hỏi thường gặp

Sếp cầu toàn có phải là sếp tệ không?

Không hẳn. Nhiều sếp cầu toàn rất có trách nhiệm, công bằng và là người dạy nghề tốt. Cái cần nhìn là họ có nói rõ tiêu chuẩn, có tôn trọng thời gian của bạn và có ghi nhận khi bạn làm tốt hay không.

Làm sao để bớt bị trả bài nhiều lần?

Hỏi rõ người nhận, xin một mẫu đã đạt và hỏi phần nào không được sai ngay từ đầu. Sau đó gửi dàn ý hoặc bản nháp sớm để sếp chỉnh hướng khi còn dễ sửa, thay vì nộp một lần lúc đã hoàn chỉnh.

Có nên nói thẳng với sếp rằng mình thấy áp lực không?

Có thể, nhưng nên nói về cách làm việc thay vì cảm xúc chung chung. Ví dụ đề nghị hẹn các mốc xem nháp, hoặc xin sếp chỉ rõ tiêu chí trước khi làm. Đề nghị cụ thể dễ được nhận hơn lời than mệt.

Sếp hay tự sửa thay thì nên làm gì?

Bạn có thể xin được tự sửa theo ghi chú, nói rằng mình muốn quen cách làm của sếp. Khi sếp thấy bạn sửa đúng hướng vài lần, họ thường yên tâm để bạn tự hoàn thiện hơn.

Khi nào nên cân nhắc nhờ bộ phận nhân sự hoặc đổi chỗ làm?

Khi tiêu chuẩn đổi liên tục không theo quy luật nào, khi yêu cầu kéo sang giờ nghỉ thường xuyên, hoặc khi bạn sợ hãi và mất ngủ nhiều tuần dù đã thử điều chỉnh. Lúc đó cần trao đổi thẳng hơn, không chỉ cố chịu.

Mình cũng cầu toàn, làm với sếp cầu toàn có dễ hơn không?

Có cái dễ là hiểu nỗi lo của sếp, nhưng cũng có cái khó là hai người cùng giữ bài tới phút cuối. Hãy chủ động gửi nháp sớm, vì cả hai cùng chờ hoàn hảo thì việc thường trễ.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138